Đau Răng Hàm Trên: Những Nguyên Nhân Cần Được Kiểm Tra

Một nghiên cứu quan sát trên 315 phụ nữ mang thai ghi nhận 54,9% báo cáo đau răng trong thai kỳ, và sâu răng đang tiến triển là yếu tố liên quan đáng chú ý. Đây là nhóm thai phụ, không phải tỷ lệ riêng cho răng hàm trên. Dù vậy, con số này phản ánh gánh nặng của bệnh sâu răng trong cộng đồng, và răng hàm là vị trí thường bị ảnh hưởng vì bề mặt nhai nhiều rãnh, thức ăn rất dễ “cắm trại” ở đó.

Đau răng hàm trên là triệu chứng dễ gặp nhưng lại khó tự xác định nguyên nhân. Cơn đau có thể đến từ chính chiếc răng, từ xoang hàm nằm ngay phía trên, hoặc từ khớp cắn đang làm việc quá sức. Ba “nghi phạm” này cho cảm giác khá giống nhau, nên nhiều người uống thuốc giảm đau cả tuần mà vẫn chưa biết thủ phạm là ai.

Bài viết dưới đây sẽ chỉ ra những nguyên nhân cần được kiểm tra, dấu hiệu nên đi khám sớm và cách mô tả triệu chứng để bác sĩ chẩn đoán nhanh hơn.

Đau Răng Hàm Trên Thường Do Nguyên Nhân Gì?

Nguyên nhân thường gặp gồm sâu răng, viêm tủy, áp xe quanh chóp, răng nứt, viêm nha chu, hoặc đau lan từ xoang hàm và khớp thái dương hàm. Cơ chế của sâu răng khá dễ hình dung: vi khuẩn trong mảng bám biến đường thành axit, axit làm mòn men răng. Khi ngà răng lộ ra, răng sẽ ê khi ăn ngọt, uống nóng, lạnh hoặc khi cắn. Vì vậy nguyên nhân đau răng hàm trên thường bắt đầu từ những lỗ sâu nhỏ mà bạn chưa hề để ý.

Những nguyên nhân hay gặp:

• Sâu răng hàm trên: ê buốt khi ăn ngọt, nóng, lạnh, có thể thấy lỗ đen ở mặt nhai.
• Răng nứt: răng hàm trên đau khi cắn, nhất là lúc nhả hàm ra.
• Áp xe quanh chóp: đau nhói, nướu sưng, đôi khi có mủ.
• Viêm nha chu: nướu chảy máu, răng lung lay, hơi thở có mùi.

Khi sâu răng đi sâu hơn, tủy sẽ lên tiếng. Viêm tủy răng là tình trạng mô tủy bên trong răng bị viêm; ở răng hàm trên, sâu răng lan sâu có thể kích thích tủy gây đau tự phát hoặc đau kéo dài sau kích thích. Nghĩa là răng có thể đau cả khi bạn không ăn gì.

Bạn không nên tự chẩn đoán tại nhà, vì cùng một cảm giác đau có thể đến từ nhiều nguồn khác nhau. Nếu muốn nắm bức tranh chung về các kiểu đau răng, hãy đọc bài Đau Răng Là Bị Gì? Nguyên Nhân Và Cách Xử Lý để so sánh với triệu chứng của mình.

Dấu Hiệu Nào Cho Thấy Cần Khám Sớm?

Nếu răng đau kéo dài hơn 1 đến 2 ngày, đau tăng, đau về đêm hoặc kèm sưng, sốt, bạn nên đi khám sớm. Các nguồn y khoa thường khuyến cáo liên hệ nha sĩ khi đau răng đi kèm sưng hoặc sốt. Bảng dưới đây giúp bạn phân loại nhanh:

Có thể hẹn khám nha khoa trong ngày	Cần khám khẩn
Đau kéo dài hơn 1 đến 2 ngày	Đau tăng nhanh, khó chịu dữ dội
Đau khi cắn hoặc nhai	Đau về đêm, tự phát
Ê khi ăn ngọt, nóng, lạnh	Sưng nướu hoặc sưng má, sốt
Đau kèm nghẹt mũi một bên	Có mủ hoặc vị lạ trong miệng
Đau âm ỉ, tăng khi cúi đầu	Chảy mủ mũi hôi kèm đau mặt

Kết quả nghiên cứu ở đầu bài nhắc một điều đáng nhớ: sâu răng đang tiến triển là yếu tố liên quan đến đau răng. Ở răng hàm trên, sâu răng không điều trị là con đường chính dẫn đến viêm tủy và áp xe. Vì thế câu hỏi đau răng hàm trên sưng má có sao không thường có câu trả lời là: nên đi khám sớm, đừng chờ qua đêm.

Nếu bạn có đau răng hàm trên kèm các dấu hiệu trên và chưa rõ mức độ khẩn cấp, hãy chọn nút Tư Vấn Bệnh Miễn Phí để được hướng dẫn cách liên hệ dịch vụ phù hợp.

Đau Răng Hàm Trên Có Thể Liên Quan Đến Xoang Và Khớp Cắn?

Có thể, vì xoang hàm nằm sát chân răng hàm trên và khớp cắn lệch có thể làm nhiều răng đau cùng lúc. Đây gọi là đau quy chiếu: nguồn đau ở nơi này nhưng cảm giác lại hiện ra ở nơi khác, giống như chuông cửa nhà này reo mà nhà bên cạnh lại nghe thấy.

Viêm xoang hàm là tình trạng niêm mạc xoang hàm bị viêm; khi xoang sưng, áp lực tăng có thể gây đau quy chiếu đến vùng răng hàm trên cùng bên. Vì vậy đau răng hàm trên do xoang thường âm ỉ, tăng khi cúi đầu, có thể kèm nghẹt mũi hoặc nặng mặt.

Với khớp cắn, bức tranh khác đi:

• Khớp cắn lệch hoặc nghiến răng: đau nhiều răng hàm trên cùng lúc, sáng ngủ dậy thấy mỏi hàm.
• Đau khu trú một răng: thường do sâu răng hoặc viêm tủy, đau rõ tại đúng chiếc răng đó.

Mẹo nhỏ để phân biệt: đau xoang thường cả một vùng, còn đau do sâu hay viêm tủy thường chỉ rõ được một răng. Tuy nhiên đây chỉ là gợi ý, không thay thế việc khám.

Nếu người bị đau là bé nhà bạn thì câu chuyện lại khác đôi chút. Ở trẻ, đau răng hàm trên thường liên quan đến sâu răng sữa hoặc viêm tủy, và các bé hiếm khi tự mô tả được cơn đau. Phụ huynh có thể tham khảo thêm hướng dẫn trong bài Trẻ Bị Đau Răng: Cha Mẹ Nên Làm Gì? để biết khi nào cần đưa trẻ đi khám.

Nên Làm Gì Trong Lúc Chờ Khám?

Trong lúc chờ khám, bạn chỉ nên chăm sóc tạm thời như vệ sinh răng nhẹ nhàng, súc miệng nước muối ấm và tránh nhai bên hàm đau. Những cách này giúp dễ chịu hơn, còn nguyên nhân vẫn cần nha sĩ xử lý.

Bạn có thể làm theo các bước sau:

1. Đánh răng nhẹ nhàng bằng bàn chải lông mềm, tránh chà mạnh vùng răng đau.

2. Súc miệng bằng nước muối ấm, không súc quá mạnh.

3. Nhai bằng bên hàm còn lại.

4. Chọn đồ mềm, nguội, tránh đồ quá nóng, quá lạnh hoặc cứng.

Những điều nên tránh:

• Đắp thuốc lạ, lá cây lên nướu hoặc má.
• Tự mua kháng sinh uống.
• Tự chích hoặc nặn vùng sưng.

Về thuốc giảm đau cho đau răng hàm trên, bạn chỉ nên dùng theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc dược sĩ. Thuốc giống như vặn nhỏ âm lượng chuông báo động, còn nguồn gây báo động thì vẫn cần người đến kiểm tra.

Bạn có thể chọn nút Đặt Lịch Khám, đặt lịch khám trực tuyến trước qua trang Đặt Lịch Hẹn Nha Khoa MIC để được miễn phí khám tư vấn và nhận các chương trình ưu đãi hiện hành.

Bác Sĩ Sẽ Kiểm Tra Gì Khi Đau Răng Hàm Trên?

Bác sĩ sẽ hỏi bệnh, khám trực tiếp, kiểm tra khớp cắn và chụp phim khi cần để tìm đúng nguồn gây đau. Phần lớn các bước đều nhẹ nhàng và nhanh gọn.

Quy trình thường gồm:

• Hỏi bệnh sử: đau từ khi nào, đau kiểu gì, có tăng khi cúi đầu hay khi cắn không.
• Khám lâm sàng: kiểm tra răng, nướu, vùng má và mức độ há miệng.
• Kiểm tra khớp cắn: xem răng nào chạm quá sớm, có dấu hiệu nghiến răng không.
• Chụp phim răng hàm trên khi cần: nhìn rõ sâu răng kẽ, tủy, chân răng và vùng sát xoang.
• Đánh giá xoang: khi nghi ngờ nguồn đau đến từ xoang.

Tùy kết quả, hướng xử lý có thể là:

1. Trám răng: khi sâu răng còn nông.

2. Điều trị tủy: khi tủy viêm nặng nhưng răng còn giữ được.

3. Dẫn lưu áp xe: giúp mủ thoát ra, giảm đau và giảm áp lực.

4. Điều trị viêm xoang: phối hợp với bác sĩ tai mũi họng nếu cần.

5. Chỉnh khớp cắn: khi đau liên quan đến khớp cắn lệch hoặc nghiến răng.

Bạn nhớ tuân thủ lịch tái khám và uống thuốc đúng chỉ định. Nhiều người thấy đỡ vài ngày là bỏ dở, trong khi nguyên nhân chưa được xử lý trọn vẹn.

Kết bài

Đau răng hàm trên kèm đau kéo dài, đau về đêm, sưng má, sốt hoặc đau khi cắn là dấu hiệu không nên chờ. Bạn nên liên hệ nha sĩ sớm để xử lý nguyên nhân, thay vì chỉ giảm đau tạm thời rồi hy vọng mọi thứ tự ổn.

Khi bạn mô tả chính xác triệu chứng và đi khám đúng lúc, bác sĩ có thể tìm ra nguồn đau nhanh hơn, ngăn biến chứng và bảo vệ răng hàm lâu dài. Răng hàm làm việc vất vả mỗi ngày, chỉ cần dành cho chúng một chút quan tâm, chúng sẽ đồng hành với bạn rất bền.

Bạn đang quan tâm đến dịch vụ trám răng hàm, điều trị tủy hoặc chỉnh khớp cắn tại Nha Khoa MIC? Hãy liên lạc ngay để chúng tôi cung cấp thêm chi tiết về quy trình và chi phí ưu đãi.