Trẻ Bị Đau Răng: Cha Mẹ Nên Làm Gì?

Một nghiên cứu trên 315 phụ nữ mang thai ghi nhận 54,9% báo cáo đau răng trong thai kỳ, và sâu răng đang tiến triển là yếu tố liên quan đáng chú ý. Đây là nhóm thai phụ, không phải tỷ lệ ở trẻ em. Dù vậy, con số này phản ánh gánh nặng của bệnh sâu răng trong cộng đồng, và trẻ nhỏ là nhóm rất dễ bị ảnh hưởng vì men răng sữa mỏng hơn, lại hay mê đồ ngọt.

Trẻ bị đau răng là chuyện cha mẹ nào cũng có thể gặp. Có khi bé chỉ ê nhẹ thoáng qua vì răng đang mọc. Có khi đó là tín hiệu của sâu răng nặng hoặc nhiễm trùng đang âm thầm phát triển. Khó ở chỗ các bé thường không biết diễn tả, nên cha mẹ phải làm “thám tử” đọc vị từ việc bé bỏ bữa, cáu kỉnh hay cứ lấy tay ôm má.

Hãy cùng tìm hiểu nguyên nhân, hướng xử lý tạm thời an toàn tại nhà và những dấu hiệu cảnh báo cha mẹ cần đưa bé đi khám sớm.

Trẻ Bị Đau Răng Thường Do Nguyên Nhân Gì?

Nguyên nhân hay gặp nhất là sâu răng, ngoài ra còn có viêm tủy, áp xe, răng mới mọc, chấn thương răng hoặc ê buốt do men răng mỏng. Cơ chế khá đơn giản: vi khuẩn trong mảng bám biến đường thành axit, axit làm mòn men răng. Khi ngà răng bên dưới lộ ra, bé sẽ nhăn mặt mỗi khi ăn ngọt, uống nóng hoặc lạnh. Đó là lý do nguyên nhân đau răng ở trẻ em thường bắt đầu từ những thói quen rất đời thường như ngậm kẹo, uống sữa đêm mà không súc miệng.

Các nguyên nhân thường gặp:

• Sâu răng trẻ em: các lỗ sâu nhỏ ban đầu chưa đau, đến khi sâu lan sâu mới gây ê buốt.
• Răng mới mọc: nướu sưng, bé chảy dãi, hay cắn đồ vật.
• Chấn thương: té ngã, va chạm làm răng nứt hoặc lung lay.
• Men răng mỏng: răng trẻ ê buốt với nóng, lạnh, chua.

Trường hợp nặng hơn liên quan đến tủy. Viêm tủy răng là tình trạng mô tủy bên trong răng bị viêm; ở trẻ, sâu răng lan sâu có thể kích thích tủy gây đau tự phát hoặc đau kéo dài sau kích thích. Nghĩa là bé có thể đang ngủ ngon thì bỗng khóc thét vì đau.

Bạn đừng tự chẩn đoán tại nhà, vì nhìn bằng mắt thường rất khó thấy sâu răng kẽ hay tổn thương bên dưới. Nếu muốn nắm bức tranh chung về các kiểu đau răng, hãy đọc bài Đau Răng Là Bị Gì? Nguyên Nhân Và Cách Xử Lý để dễ so sánh với triệu chứng của bé.

Dấu Hiệu Nào Cho Thấy Cần Đưa Trẻ Đi Khám?

Nếu bé đau kéo dài hơn 1 đến 2 ngày, đau tăng, đau về đêm hoặc kèm sưng, sốt, bạn nên đưa bé đi khám sớm. Các nguồn y khoa thường khuyến cáo liên hệ nha sĩ khi trẻ đau răng kèm sưng hoặc sốt. Bảng dưới đây giúp bạn phân loại nhanh:

Có thể hẹn khám nha khoa trong ngày	Cần khám khẩn
Đau kéo dài hơn 1 đến 2 ngày	Đau tăng nhanh, bé quấy khóc dữ dội
Ê khi ăn ngọt, nóng, lạnh	Đau về đêm, tự phát
Đau khi cắn hoặc nhai	Sưng nướu hoặc sưng má
Bé ăn kém hơn thường ngày	Sốt, bỏ ăn hoàn toàn
Thấy lỗ sâu hoặc răng đổi màu	Có mủ hoặc vị lạ trong miệng

Số liệu ở đầu bài cũng nhắc một điều đáng nhớ: sâu răng đang tiến triển là yếu tố liên quan đến đau răng. Ở trẻ, sâu răng không điều trị là con đường chính dẫn đến viêm tủy và áp xe. Vì vậy câu hỏi đau răng ở trẻ em sốt có sao không thường có câu trả lời là: nên cho bé đi khám sớm, đừng cố chờ qua đêm.

Nếu trẻ có đau răng kèm các dấu hiệu trên và bạn chưa rõ mức độ khẩn cấp, hãy chọn nút Tư Vấn Bệnh Miễn Phí để được hướng dẫn cách liên hệ dịch vụ phù hợp.

Biến Chứng Nào Có Thể Xảy Ra Nếu Để Lâu?

Nếu sâu răng không được xử trí, bé có thể bị viêm tủy, áp xe quanh chóp, nhiễm trùng lan ra mô mềm vùng mặt, đồng thời ăn ngủ và học hành đều bị ảnh hưởng. Răng sữa dù sẽ thay nhưng không phải vì vậy mà bỏ mặc được. Răng sữa giữ chỗ cho răng vĩnh viễn và giúp bé nhai, nói chuyện bình thường.

Các mức độ thường diễn ra như sau:

1. Viêm tủy: bé đau khi ăn ngọt, lạnh, rồi đau kéo dài, đau đêm.

2. Áp xe quanh chóp: xuất hiện mụn mủ trên nướu, răng đau khi cắn.

3. Nhiễm trùng lan ra mô mềm: má sưng, sốt, bé mệt lả.

4. Ảnh hưởng sinh hoạt: bé bỏ ăn, mất ngủ, cáu gắt, khó tập trung ở lớp.

Áp xe răng là ổ mủ hình thành do nhiễm trùng ở răng hoặc mô quanh răng; ở trẻ, áp xe có thể gây sưng má, sốt và đau dữ dội, cần được nha sĩ đánh giá và xử lý nguồn nhiễm. Đây là lý do bạn không nên chờ xem sao, vì nhiễm trùng ở trẻ nhỏ có thể diễn tiến nhanh hơn người lớn.

Nếu bé xuất hiện sưng má, sốt hoặc khó há miệng, hãy đọc kỹ bài Đau Răng Sưng Má: Khi Nào Cần Khám Sớm? để biết dấu hiệu nào cần đi khám khẩn hoặc đến cấp cứu. Khó thở, khó nuốt hoặc sưng lan gần mắt là những dấu hiệu không được chậm trễ.

Cha Mẹ Nên Làm Gì Trong Lúc Chờ Khám?

Trong lúc chờ khám, bạn chỉ nên chăm sóc tạm thời để bé dễ chịu hơn, như vệ sinh răng nhẹ nhàng, chườm lạnh bên ngoài má và cho bé ăn đồ mềm, nguội. Những cách này giúp giảm khó chịu, còn nguyên nhân thì vẫn cần nha sĩ xử lý.

Bạn có thể làm theo các bước sau:

1. Đánh răng nhẹ nhàng bằng bàn chải lông mềm, tránh chà mạnh vùng răng đau.

2. Cho bé súc miệng bằng nước muối ấm nếu bé đủ lớn để không nuốt.

3. Nếu má sưng, dùng khăn sạch bọc đá chườm bên ngoài má, mỗi lần 10 đến 15 phút.

4. Chọn thức ăn mềm, nguội như cháo, súp, sữa chua, tránh đồ quá nóng, quá lạnh hoặc cứng.

Những điều nên tránh:

• Đắp thuốc lạ, lá cây hay dầu gió lên nướu hoặc má bé.
• Tự mua kháng sinh cho con uống.
• Tự chích hoặc nặn vùng sưng.

Về thuốc giảm đau cho trẻ đau răng, bạn chỉ nên dùng theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc dược sĩ, vì liều lượng phụ thuộc cân nặng và độ tuổi của bé. Thuốc chỉ như hạ âm lượng cái loa báo động, chứ không dập được nguồn gây ra tiếng ồn.

Bạn có thể chọn nút Đặt Lịch Khám, đặt lịch khám trực tuyến trước qua trang Đặt Lịch Hẹn Nha Khoa MIC để được miễn phí khám tư vấn và nhận các chương trình ưu đãi hiện hành.

Bác Sĩ Sẽ Kiểm Tra Gì Khi Trẻ Đau Răng?

Bác sĩ sẽ hỏi bệnh, khám trực tiếp trong miệng, chụp phim khi cần rồi đánh giá mức độ sâu hoặc viêm để chọn cách xử lý phù hợp cho bé. Thông thường bác sĩ sẽ dùng giọng nhẹ nhàng và cho bé làm quen dụng cụ trước, nên bạn không cần quá lo.

Quy trình thường gồm:

• Hỏi bệnh sử: bé đau từ khi nào, đau khi ăn hay tự đau, có sốt hoặc bỏ ăn không.
• Khám lâm sàng: kiểm tra răng, nướu, má và mức độ há miệng.
• Chụp phim khi cần: nhìn rõ sâu răng kẽ, tình trạng tủy và chân răng.
• Đánh giá mức độ sâu hoặc viêm: quyết định hướng điều trị.

Tùy kết quả, hướng xử lý có thể là:

1. Trám răng: khi sâu răng còn nông, giúp bảo tồn răng. Đây là cách điều trị sâu răng trẻ em phổ biến nhất.

2. Điều trị tủy sữa: khi tủy đã bị viêm nhưng răng vẫn giữ lại được.

3. Dẫn lưu áp xe: giúp mủ thoát ra, giảm đau và giảm áp lực.

4. Nhổ răng sữa: khi răng tổn thương quá nặng, chẳng hạn nhổ răng sữa khi áp xe không thể bảo tồn.

5. Phối hợp thuốc: chỉ khi bác sĩ thấy cần thiết.

Sau điều trị, bạn nhớ cho bé tái khám đúng hẹn và duy trì vệ sinh răng miệng tại nhà. Một thói quen đánh răng đều đặn, hạn chế đồ ngọt trước khi ngủ sẽ giúp những chiếc răng xinh không phải “gặp lại” ghế nha khoa sớm.

Kết bài

Trẻ bị đau răng kèm đau kéo dài, đau về đêm, sưng má, sốt hoặc bỏ ăn là dấu hiệu không nên chờ. Bạn nên liên hệ nha sĩ sớm để xử lý nguyên nhân, thay vì chỉ giảm đau tạm thời rồi hy vọng mọi thứ tự ổn.

Khi bạn mô tả chính xác triệu chứng của bé và đưa bé đi khám đúng lúc, bác sĩ có thể ngăn biến chứng sớm, đồng thời bảo vệ những chiếc răng vĩnh viễn đang chờ mọc phía sau. Trẻ con không luôn nói được “con đau răng”, nhưng cha mẹ quan sát kỹ thì sẽ đọc được. Chỉ cần thêm một chút chú ý hôm nay, bé sẽ có nụ cười khỏe suốt những năm sau.

Bạn đang quan tâm đến dịch vụ trám răng sữa, điều trị tủy sữa hoặc nhổ răng sữa tại Nha Khoa MIC? Hãy liên lạc ngay để chúng tôi cung cấp thêm chi tiết về quy trình và chi phí ưu đãi.