Trẻ thường có đủ 20 răng sữa vào khoảng 3 tuổi, sau đó các răng này được thay dần bằng bộ 32 răng vĩnh viễn. Theo ADA, đến khoảng 21 tuổi phần lớn răng vĩnh viễn đã mọc xong. Quá trình thay răng kéo dài hơn một thập kỷ, và mỗi bé có nhịp độ riêng.
Chính vì hành trình dài như vậy nên mới có nhiều nhầm lẫn, và một trong số đó là thắc mắc răng hàm có thay không. Chiếc răng hàm vĩnh viễn đầu tiên mọc lên khi bé vẫn còn nguyên hàm răng sữa, không có răng nào rụng trước để báo hiệu. Nhìn qua, nhiều phụ huynh tưởng đó là răng sữa mới thêm vào và yên tâm rằng “chắc sau này cũng thay”.
Bài viết này sẽ chỉ ra răng hàm nào thay, răng hàm nào không, các mốc thời gian đáng nhớ và những dấu hiệu cần đưa bé đi khám. Nắm rõ điều này, bạn sẽ bảo vệ được những chiếc răng quan trọng nhất của con.
Nội dung bài viết này:
Răng Hàm Có Thay Không?
Tùy loại răng hàm mà câu trả lời khác nhau: răng hàm sữa sẽ được thay, còn răng hàm lớn vĩnh viễn đầu tiên thì không thay răng nào và cũng không có răng khác mọc lên thế chỗ khi bị mất. Mỗi phần hàm của bé có hai răng hàm sữa, và chúng sẽ nhường chỗ cho răng tiền hàm.
Răng tiền hàm là nhóm răng vĩnh viễn nằm giữa răng nanh và răng hàm lớn, mọc lên để thay thế các răng hàm sữa khi trẻ khoảng 10 đến 12 tuổi. Còn răng hàm lớn thứ nhất, hay răng số 6, mọc ngay phía sau răng hàm sữa cuối cùng. Nó không đẩy chiếc răng sữa nào ra ngoài, nên được xem là “khách mới” chứ không phải “người thay ca”.
Vì sao nhiều phụ huynh nhầm răng số 6 là răng sữa? Có mấy lý do quen thuộc:
- Răng mọc lúc bé khoảng 6 đến 7 tuổi, khi miệng vẫn đầy răng sữa.
- Không có răng sữa nào rụng trước đó để báo hiệu.
- Răng mọc sát trong cùng, khó quan sát khi bé há miệng.
Nếu bạn muốn hiểu thêm về mốc thay răng hoàn tất và những trường hợp thay muộn, hãy đọc bài 14 tuổi còn thay răng không. Còn bây giờ, hãy nhớ một điều: răng số 6 đã mọc là mọc cả đời, nên cần chăm sóc thật kỹ.
Mốc Thay Răng Hàm Ở Trẻ Diễn Ra Khi Nào?
Răng hàm lớn đầu tiên mọc khoảng 6 đến 7 tuổi, răng hàm sữa được thay bằng răng tiền hàm khoảng 9 đến 12 tuổi, và răng hàm lớn thứ hai xuất hiện khoảng 11 đến 13 tuổi. Bảng dưới đây giúp bạn nắm nhanh các mốc trung bình.
| Loại răng | Tuổi trung bình | Có thay răng sữa không |
|---|---|---|
| Răng hàm lớn thứ nhất (số 6) | Khoảng 6 đến 7 tuổi | Không |
| Răng tiền hàm | Khoảng 9 đến 12 tuổi | Có, thay răng hàm sữa |
| Răng hàm lớn thứ hai (số 7) | Khoảng 11 đến 13 tuổi | Không |
| Răng khôn | Muộn hơn, thường cuối tuổi thiếu niên trở đi | Không |
Hiệp hội Nha khoa Canada cho biết trẻ thường mất răng sữa đến khoảng 12 tuổi và răng hàm lớn đầu tiên mọc ở tuổi 6 đến 7. Đây là khoảng trung bình, không dùng để chẩn đoán riêng cho từng bé.
Thực tế, thứ tự mọc còn quan trọng hơn tuổi chính xác. Nếu bé mọc răng muộn vài tháng nhưng thứ tự vẫn đúng, bạn thường không cần quá lo. Ngược lại, khi thứ tự bị xáo trộn rõ rệt thì nên cho nha sĩ xem.
Nếu bạn chưa chắc răng hàm của bé là răng sữa hay răng vĩnh viễn, hãy bấm nút Tư Vấn Miễn Phí ở bên dưới để được hướng dẫn cách nhận biết trước khi đưa bé đi khám.
Cách Phân Biệt Răng Hàm Sữa Và Răng Hàm Vĩnh Viễn
Cách dễ nhất để phân biệt là nhìn vị trí, kích thước, màu sắc và thời điểm mọc của răng. Chỉ cần quan sát vài điểm, bạn đã có thể đoán khá chính xác.
- Vị trí: răng số 6 nằm ở cuối cung hàm, ngay sau răng hàm sữa cuối cùng.
- Kích thước: răng vĩnh viễn thường to hơn răng sữa.
- Màu sắc: răng vĩnh viễn thường vàng ngà hơn, trong khi răng sữa trắng đục.
- Thời điểm mọc: nếu chỗ đó không có răng nào rụng trước, đó nhiều khả năng là răng vĩnh viễn.
Lý do cần bảo vệ răng số 6 rất đơn giản: mất đi là không có răng thay thế. Thêm nữa, răng vĩnh viễn mới mọc có lớp men còn non, nên dễ bị sâu hơn nếu vệ sinh chưa kỹ. Với phụ huynh, chiếc răng này nên được ưu tiên canh chừng.
Một điều cũng đáng nhớ là răng sữa không chỉ là “răng tạm”. Sâu răng sữa là tình trạng răng sữa bị vi khuẩn phá hủy men và ngà. Nếu không điều trị, sâu răng sữa có thể gây đau, nhiễm trùng và làm răng vĩnh viễn kế cận mọc lệch hoặc dễ bị tổn thương. Vì thế, bạn nên tham khảo bài trám răng sữa có cần thiết không để biết cách giữ răng hàm sữa bị sâu khỏe mạnh cho đến lúc đến tuổi thay.
Dấu Hiệu Thay Răng Hàm Bất Thường Cần Khám
Bạn nên đưa bé đi khám khi quá trình thay răng có dấu hiệu lạ, thay vì chờ cho “tự ổn”. Những dấu hiệu thường gặp gồm:
- Răng sữa còn nguyên nhưng răng vĩnh viễn đã mọc lên phía sau hoặc phía trước, tạo hàng răng kép.
- Răng sữa lung lay quá lâu mà không chịu rụng.
- Răng hàm sữa bị sâu, đau, sưng nướu hoặc bé kèm sốt.
- Răng vĩnh viễn mọc lệch.
- Sau khi mất răng sữa quá lâu mà vẫn không thấy răng mới nhú lên.
Răng mọc hàng kép nhìn khá hài hước, người ta hay gọi vui là “răng cá mập”. Tuy nhiên, đây là tình huống nên để nha sĩ đánh giá, vì răng sữa cứng đầu có thể làm răng mới mọc sai hướng.
Cũng đừng bỏ qua cơn đau khi thay răng hàm. Cảm giác hơi khó chịu nhẹ có thể gặp, nhưng đau tăng dần, sưng nướu hay bé ngại ăn nhai thì cần được kiểm tra sớm. Những thay đổi này thường dễ xử trí hơn nhiều khi phát hiện kịp thời.
Bạn có thể đặt lịch khám trực tuyến trước qua trang Đặt Lịch Hẹn Nha Khoa MIC để được miễn phí khám tư vấn và nhận các chương trình ưu đãi hiện hành, bằng cách bấm nút Đặt Lịch Khám ở bên dưới.
Phụ Huynh Nên Chăm Sóc Răng Hàm Của Bé Thế Nào?
Chăm sóc tốt nhất là vệ sinh kỹ vùng răng hàm mới mọc, dùng kem có fluoride và đưa bé đi khám định kỳ. Răng hàm có nhiều rãnh sâu, nên thức ăn rất dễ mắc kẹt ở đây.
Bạn có thể áp dụng những thói quen sau:
- Đánh răng cho bé hai lần mỗi ngày với kem có fluoride.
- Chú ý chải kỹ mặt nhai và vùng trong cùng của răng hàm mới mọc.
- Hạn chế đồ ngọt và nước ngọt, nhất là loại bé nhấm nháp suốt ngày.
- Không tự nhổ răng sữa lung lay nếu răng còn chắc, hãy để răng tự rụng đúng lúc.
- Theo dõi thứ tự thay răng và khám nha khoa định kỳ.
Với bé nhỏ, mẹo vui là cho con chọn bàn chải màu yêu thích và “thi đánh răng” cùng bố mẹ. Bé thấy vui thì việc chải răng bớt thành chuyện căng thẳng.
Hãy cho bé quay lại khám sớm nếu thấy đau tăng, nướu sưng hoặc răng mọc lệch. Phát hiện sớm luôn giúp việc xử trí nhẹ nhàng hơn.
Kết bài
Răng hàm có thay không còn tùy loại răng: răng hàm sữa sẽ được thay bằng răng tiền hàm, còn răng hàm lớn vĩnh viễn đầu tiên không thay răng sữa nào và cần được bảo vệ ngay từ khi mọc. Phụ huynh nên theo dõi mốc thay răng và đưa bé đi khám nếu thấy răng mọc lệch, mọc kép, rụng quá sớm hoặc quá muộn.
Nhận biết đúng loại răng và khám định kỳ sẽ giúp bảo vệ răng vĩnh viễn, đồng thời hạn chế phải điều trị phức tạp về sau. Một chút quan tâm hôm nay sẽ đổi lấy nụ cười khỏe cho bé nhiều năm sau.
Bạn đang quan tâm đến dịch vụ khám răng định kỳ, trám răng hoặc niềng răng cho bé tại Nha Khoa MIC? Hãy liên lạc ngay để chúng tôi cung cấp thêm chi tiết về quy trình và chi phí ưu đãi.
Thông tin bài viết này có hữu ích?
Hãy giúp chúng tôi vài dòng đánh giá bên dưới.
Chúng tôi cần thêm thông tin gì để bài viết này được tốt hơn?
